Akaryakıt Hırsızlığı ve Olumsuz Etkileri

Günümüzde her ne kadar fosil yakıtlı motorların tahtı elektrik motorları tarafından sallanacak gibi gözükse de bir süre daha yollarda içten yanmalı motorlara sahip araçları göreceğiz gibi duruyor. Hal böyle olunca petrol ve dolayısıyla akaryakıt da en önemli kaynaklardan biri olarak gündemdeki yerini korumaya devam edeceğe benziyor. 2020 yılı içerisinde petrolün fiyatı küresel Covid-19 salgınının da etkisiyle zaman zaman sert düşüşler gösterse de pompa fiyatları bu durumdan çokça etkilenmemiş, akaryakıt popülerliğini korumaya devam etmiştir. Bu popülerlik beraberinde akaryakıt hırsızlığı riskini de taşımaya devam etmektedir.

2020 Yılında Yakıt Fiyatı

Ülkemizi göz önüne alacak olursak 6,55 TL seviyesinden 2020 yılına başlayan dizel yakıt fiyatı, salgınının ilk döneminde petrol fiyatlarındaki ciddi düşüşün de etkisiyle 4,81 TL‘ye kadar gerilemişti. Sonraki dönemde %37‘lik bir artış kaydeden dizel yakıt fiyatı 2020 yılını 6,61 TL seviyesinden kapattı. Bu rakamlara baktığınızda günümüzde ve gelecekte akaryakıtın lojistik firmaları için en önemli maliyet kalemi olmaya devam edeceğini söylersek abartmış olmayız. Peki, akaryakıt bu kadar pahalıyken, lojistik firmaları perspektifinde bu kıymetli kaynağın güvenliği ne durumda?

Kanayan Yara Akaryakıt Hırsızlığı

Maalesef  lojistik sektörünün kanayan yarası akaryakıt hırsızlığı! Hem lojistik firmaları, hem de nakliye işiyle uğraşan araç sahipleri için günümüzde karşılaşılan onlarca problem içerisinde belki de en can sıkanlarından biri akaryakıt hırsızlığı olarak öne çıkmaktadır. Akaryakıt hırsızlığını kavramsal olarak aşağıdaki gibi iki temel başlık arasında incelenebilir;

 

a. İç Çevre Tarafından Gerçekleştirilen Akaryakıt Hırsızlığı:

Bu başlık altına giren akaryakıt hırsızlığı genellikle araç sürücüleri tarafından gerçekleştirilen ve lojistik firmalarının maruz kaldığı eylemlerdir.  Sürücü, kendi sorumluluğu altındaki araçtan muhtelif yollarla yakıt çalmakta ve bunun tespiti ve ispatı oldukça zor bir durum olarak ortaya çıkmaktadır. Sürücü, kendi kontrolü altındaki aracı arzu ettiği herhangi bir yerde durdurup belli bir miktar yakıtı ayrı bir depoya çekerek, yada direk güzergahı üzerinde bu tarz yakıt alımı yapan yerlerle anlaşarak bunu yapmaktadır. Özellikle süreklilik arz etmesi açısından oldukça tehlikeli ve toplam zararı daha büyük bir hırsızlık çeşididir.

Diğer taraftan şunu da belirtmek lazım ki bazı sürücüler aracı verimli kullanıp, öngörülenden daha az yakıt sarfiyatı yapmasını sağlayabilmektedir. Devamında ise tasarruf ettikleri miktarı kendi haklarıymış gibi görebilmekte, bunun bir “hırsızlık” olmadığını düşünebilmektedir. Bunu destekleyen uygulamaları bazı lojistik firmaları kullansa da bunun sağlıklı bir uygulama olduğunu söylemek mümkün değil. İç çevreden gelecek akaryakıt hırsızlığından korunmak için sektörde bir takım çözümler bulunmaktadır. Bunları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz;
– Araç Takip Sistemleri (Can-Bus üzerinden aracın yakıt seviyesini ve yakıt tüketimini izlemeye olanak sağlayan sistemler)
Akıllı Depo Kapağı (Yakıt deposu kapağı açıldığında yada kapandığında bir uyarı veren sistemler. Scania tarafından geliştirilen sistem için buraya tıklayın)
– Mekanik depo güvenlik aparatları

 

b. Dış Çevre Tarafından Gerçekleştirilen Akaryakıt Hırsızlığı:

Bu başlık altında sıralayabileceğimiz akaryakıt hırsızlıklarına hem bireysel araç sahipleri hem de lojistik firmaları maruz kalabilmektedir. Yüksek yakıt fiyatları ve 400 Lt ile 1100 Lt arasında depo kapasitesine sahip ağır ticari araçlar hırsızların iştahını kabartmaktadır. Özel düzenekleri ile hızlıca depo kapağını söküp atan hırsızlar depodaki yakıtı hemen boşaltmakta ve aracın belki bir seferinden elde edeceği gelirin tamamının uçup gitmesine sebep olmaktadır. Bu durumun önüne geçmek için diğer hırsızlık durumunda olduğu gibi bir takım yöntemler mevcuttur. Bu yöntemleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz;
Alarmlı akıllı depo kapakları
– Mekanik depo güvenlik aparatları

Akaryakıt hırsızlığı ve basında çıkan örnekler
Akaryakıt hırsızlığı yüzünden her yıl milyonlarca liralık yakıt çalınmakta, ekipman ve operasyon kayıplarıyla durum ciddi bir hal almaktadır.

Yukarıda saydığımız yöntemler ile akaryakıt hırsızlığının önüne geçmek mümkündür. Her ne kadar hırsıza kilit dayanmaz dense de bizler özellikle akıllı ve teknolojik çözümler ile günümüzde yakıt hırsızlığının bir problem olmaktan çıkabileceğini düşünmekteyiz. Diğer taraftan, özellikle filo yöneticileri araçlarını izlerken akıllı sistemlerden muhakkak faydalanmalıdır. Yük, aciliyet, güzergah vb. unsurları da göz önünde bulundurarak bir yakıt tüketim değerlendirmesi yaparak önlem seviyelerini arttırabilirler.

Son olarak gerekli yasal düzenlemeler yapılarak akaryakıt hırsızlığına karşı verilecek cezaların arttırılması, çalıntı yakıt ticareti yapan işletmelere ciddi cezalar verilerek caydırıcılığın sağlanması yine akaryakıt hırsızlığına karşı önemli fayda sağlayacak unsurlardır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir