Yakıt Depo Kapağı Neleri Sağlamalı?

Otomotiv endüstrisi, günümüzde dünyanın en kompleks endüstrilerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ortalama bir aracın 5.000 parçadan oluştuğu göz önüne alındığında, çok alanlı bu endüstrinin ne kadar hassas ve kaliteden ödün vermemesi gereken bir endüstri olduğu bir kez daha ön plana çıkmaktadır. Araç üreticileri, araçlarında kullandıkları her bir parçayı bir çok zorlu testten geçirmektedir. Gerek ürün, gerekse tedarikçi bir çok standardı ve kalite prosedürünü yerine getirmek zorundadır. Herhangi bir hata oluştuğunda, bu hatanın etkisi ve tekrar etmemesi için neler yapılacağına varan detayda çalışmalar yapılmaktadır. Araçlarımızda kullandığımız yedek parça ve sarf malzemelerin gerekli teknik yeterliliğe sahip olduğunu kabul etmek isteriz. Fakat bu, çoğu zaman hatalı bir kabuldür. Bu yazımızda ağır vasıtalarda yakıt sisteminde kullanılan parçalarda aranması gereken özelliklerin neler olduğunu özellikle yakıt depo kapağı odağında irdeleyeceğiz.

Yakıt Sistemi: Güvenlik Kritik Sistem

Yakıt sistemi, yakıt deposu ile basınç pompası arasında, içerisinde yakıtın dolaştığı sistem olarak kabaca ifade edilebilir. Bu sistem, güvenlik kritik bir sistem olarak kabul edilir. Test ve validasyon süreçleri ve diğer kritik olmayan parçalara nazaran daha farklıdır. Yakıt sistemi, ağır vasıtanın en kıymetli kaynaklarından biri olan akaryakıtı barındırdığı için sürekli gündemdedir. Yakıt hırsızlıkları bu sistem üzerindeki bir noktadan – ki bu çoğunlukla depo kapağıdır – gerçekleşir. Bu sebepten ötürü ağır vasıta sahiplerinin dikkatinin sürekli üzerinde olduğu bir sistemdir. Diğer taraftan, mekanik yakıt güvenlik sistemleri, değiştirilen depo kapakları, takılan yedek depolar derken yakıt sisteminde sürekli bir değişiklik gerçekleşir. Peki, bu sistemdeki değişikliklerde/güncellemelerde kullandığımız komponentler ne kadar güvenli? Otomotiv sektöründe kullanım için nasıl bir validasyon sürecinden geçmiş? Malzemesi, tasarımı aracımıza uygun mu?

Yakıt Depo Kapağı Sıradan Bir Kapak mı?

Yakıt depo kapağı, en fazla “aftermarket” yani orjinal olmayan üçüncü parti versiyonu bulunan komponentlerdendir. Sıklıkla kaybedilen, akabinde hemen en ucuz aftermarket ürün ile boşluğu doldurulmaya çalışılan bir komponenttir. Fakat ne yazık ki bu oldukca riskli, yakıt ve araç güvenliğini hiçe sayan, ekonomik olarak da verimsiz bir harekettir. Günümüzde maalesef bir çok kullanıcı depo kapağına gereken özeni göstermemektedir. Adeta sıradan bir bidon kapağı alır gibi depo kapağı tedarik etmektedir. Diğer taraftan orijinal yedek parçada fiyatların yüksek olması araç sahiplerini aftermarket malzemeye yönlendirmektedir. Peki aftermarket malzeme de olsa yakıt depo kapağının sağlaması gereken özellikler nelerdir?

  1. Sızdırmazlık:

    Yakıt depo kapağında aranacak özelliklerin başında sızdırmazlık gelir. Yakıtı depoda tutmanın haricinde, dışarıdan su ve toz girişini engellemesi de sızdırmazlık kapsamındadır. Sızdırmazlık için en önemli malzeme ise contadır. Depo kapağında sızdırmazlık malzemesi olarak FPM yada NBR seçilmesi hayati önemdedir. Normal şartlarda diğer malzemeler de sıkıntı çıkarmayacak gibi dursa da, araç üzerinde -40°C – 80°C arasında çalışması beklenir. Alternatif diğer tüm malzemeler bu noktada orta ve uzun vadede sızdırmaya sebep olmaktadır.

  2. Yakıta Uygun Malzeme:

    Motorin, agresif olarak tabir edilebilecek bir malzemedir ve sıcaklık stresi ile birleştiğinde malzemeye ciddi seviyede zarar verebilmektedir. Depo kapağında kullanılan gerek metal, gerekse plastik malzemeler yakıtın bu özelliği göz önüne alınarak değerlendirilmelidir. Özellikle plastik malzemelerde yakıt uygulamaları için valide olmuş hammaddenin kullanılması önemlidir. Diğer taraftan, yakıt sisteminde kullanılan malzemelerin antistatik özellikte olması, ve UL94 gibi bir yanmazlık standardına sahip olması pozitif bir özellik olarak ön plana çıkmaktadır.

  3. Hava Şartlarına Uygun Malzeme:

    Depo kapağı çok sert hava koşulları altında uzun süreler yol almaktadır. Bu sebeple kullanılan tüm malzemeler hava koşullarına ve değişken sıcaklık etkisine karşı mukavim olmalıdır. Araç üzerinde dış ortamda koşacak komponentlerden beklendiği gibi -40°C ile +80°C arasında uzun süreli sıcaklık değişikliklerinde fonksiyonunu kaybetmeyecek malzemeler kullanılması önemlidir. Diğer taraftan yağmur, kar, buz, tipi vb. hava koşullarına dayanıklı malzemeler olması zaruridir.

  4. Doğru Kilit:

    Depo kapaklarındaki en kritik malzeme kilittir. Kilitler genellikle depo kapaklarındaki nadir plastik olmayan malzemelerdendir. Temel olarak çelik, alüminyum alaşımları ve bakır alaşımları gibi farklı malzemeleri üzerinde barındırır. Farklı malzemeler, farklı sıcaklık şartlarında farklı elektriksel yükler oluşturur. Bu da “galvanik korozyon” a sebep olmaktadır. Bu sebeple kilidin otomotiv sektörü için valide olmuş bir ürün olması zaruridir. Bu validasyona sahip kilitler bir maliyet kalemidir. Özellikle aftermarket kapak üreticileri maalesef maliyet odaklı yaklaşarak uzak doğu kaynaklı görece kalitesiz ürünleri kullanmaktadır. Bu durum da kapak kilitlerinin hızlıca bozulmasına sebep olmaktadır. Bu yüzden tuz testi sonuçları belgelenmiş, otomotiv sektöründe tecrübesi olan bir üreticiden alınan kilitler depo kapağının ömründe etkilidir.

  5. Doğru Tasarım ve Mühendislik:

    Yakıt depo kapağı, sıradan bir kapak gibi gözükse de çok kritik bir sistemin en kritik ekipmanıdır. Yakıt hırsızlıklarının %80’inden fazlasının depo kapağından gerçekleşmesi depo kapağının önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Bu noktada, kullandığınız depo kapağının arkasında bir mühendislik ve geliştirme sürecinin olması önemlidir. Maalesef piyasada kolaylıkla ulaşılabilen bir çok ürün kötü kopyaların kötü kopyalardır. Bunlar ne yakıtınızı, ne sürücünüzü ne de aracınızı korur, aksine sadece sizi kandırır. Bu yüzden aldığınız ürünün arkasındaki ekibi ve yetkinlikleri incelemek de doğru kapak seçiminde faydalı olacaktır.

Siz de aracınızı, sürücünüzü ve yakıtınızı güvende tutmak istiyorsanız yukarıda saydıklarımızı göz ardı etmeyin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir